PEĆINA RAVNIŠTARKA i CEREMOŠNJA

vikend tura

Provedite vikend u srcu Homolja i uživajte u Homoljskom raju. Obiđite dve najlepše uređene pećine u Srbiji, uživajte u autentičnoj Homoljskoj kuhinji, u Homoljskom siru, proji, kačamku, rakiji i jagnjetini u autentičnim seoskim domaćinstvima. Možete, čak, pokušati da osvojite i najviši vrh Homoljskih planina u ovo prelepo organizovanom aktivnom vikendu.

Lokacija: Kučevo, Ceremošnja, SRBIJA
Transport: kombi, autobus
Smeštaj: seoska domaćinstva
Trajanje: 2 dana \ 1 noći
Start: svaki vikend po okupljanju grupe
Minimalni broj prijavljenjih: 7 (sedam)
Težina: Easy
Cena: 4.000,00 RSD

Pećina Ravništarka

Pećina «Ravništarka» se nalazi u neposrednoj blizini pećine Ceremošnja, u ataru sela Ravnište. Za turističke posete je potpuno uređena 2007. godine. Do pećine se stiže asfaltnim putem za Ceremošnju, s tim što se na 9 - tom kilometru od Kučeva skreće prema selu Ravnište i putuje još 3 kilometra. Kao i pećina Ceremošnja, i pećina Ravništarka je 2007. godine od strane Zavoda za zaštitu prirode Srbije proglašena za Spomenik prirode, odnosno zaštićeno prirodno dobro.

Na platou iznad pećine izgradnjen je Info-centar, u kome će gostima biti na raspolaganju biletarnica, suvenirnica i restoran sa letnjom baštom. Svečano otvaranje Info-centra održano je 27. avgusta 2008. godine. 

Ravništarka spada u red velikih pećina u Srbije. Glavni pećinski kanal je dugačak 501,5.metara, dok je ukupna dužina svih pećinskih kanala 589. metara. Dužina turističke staze kroz pećinu iznosi 560. metara. Kroz Ravništarku protiče potok Ponorac, koji izvire 2. km. uzvodno u manjoj, Bisinoj pećini. 

Mada je pećinu Ravništarku još 1894. godine posetio čuveni srpski geograf i naučnik Jovan Cvijić, i on je, kao i lokalni meštani ušao samo u pristupačni, ulazni deo pećine (60-80m). "Ravništarka" je istinski otkrivena tek skoro sto godina kasnije (1980.), kada je par odvažnih seoskih mladića prešlo pećinu od početka do kraja. Speleolozi su kasnije samo krenuli njihovim tragom. 

Pećinski nakit Ravništarke je po lepoti ravan onom u Ceremošnji. Za razliku od Ceremošnje, koja je u suštini skup nekoliko velikih dvorana, Ravništarka ima samo jednu pećinsku dvoranu – ’’Crni Dvorac’’. Pečat Ravništarki daje njen glavni kanal, koji liči na gigantski tunel, bogato ukrašen najraznovrsnijim pećinskim nakitom. 
Od figura, posebno se izdvajaju Šarac kraljevića Marka, Glavonje i Lepa Ravništarka, koja je ujedno i amblem pećine.

Speleološke karakteristike

Kao rečna pećina, Ravništarka je siromašna podnim nakitom, ali zato vrlo bogata tavaničnim i zidnim nakitom. U pećini je temperatura 8C - 10C. Ulaz u pećinu se nalazi na nadmorskoj visini od 406,6 m.

U morfospeleološkom pogledu, u Ravništarki je izdvojeno 9 celina:

- Savin kanal. Počinje od ulaza u pećinu, dugačak je 88 m i siromašan je pećinskim nakitom.

- Omladinski kanal. Dugačak je 72,5 m, a od pećinskog nakita posebno se izdvaja: Rudonja – masivna bigrena polulopta, Odžaklija - prostran saliv koji liči na otvoreno ognjište u starim kućama.

- Labudovo jezero. Dužina iznosi 126,5 m. Ova celina je dobila ime po malom jezeru i figuri na njemu, koja liči na labuda. Posebno lepa je kolona stubova, nazvana Vile jezerkinje. Lepotom se izdvaja i Harfa – sklop draperija i stalagmita, koji podseće na ovaj instrument. Pažnju privlači i Đavo – masivni stalagmit, rđaste boje s rogom na glave. Ipak, posebno se izdvaja amblem pećine, Lepa Ravništarka – vanredno oblikovan sistem zidnih ukrasa od belog kristalnog kalcita.

- Beli dvorac, dugačak je 37 m, a sa sporednim kanalom 44 m. Beli dvorac je dobio takav naziv jer neodoljivo podseća na građevine iz bajke. Snežnobela tavanica sa koje visi šuma masivnih stalaktita, od kojih mnogi prelaze dužinu od 6 m, ostavlja vrlo snažan utisak. U ovom dvorcu kao da živi ukleti princ, koji očekuje lepu princezu, svog spasioca. Posebno je lep Snežanin balkon – snežnobela školjka koja počinje na visini od 3,5 m. U drugom delu Belog dvorca nalazi se Šarac kraljevića Marka - velika figura konja koji lebi pod tavanicom. Ova figura podseća i na zmaja, koji kao da drži u zatočeništvu ukletog princa.

- Leopardov kanal je dugačak 16,5 m i nastavlja se na Beli dvorac. Ime je dobio po čudnim šarama na tavanici i zidovima, koje liče na leopardovo krzno. Ovde se nalazi Devičanski kladenac, interesantna morfološko-hidrografska pojava. U pitanju je izvor iz koga kroz uzanu pukotinu, pod pritiskom izbija voda vertikalno i šišti, rasprskavajući se o stenu iznad sebe. Izvor je, inače, aktivan samo u vlažnom periodu godine (do sredine proleća). 

- Crni dvorac, koji je dugačak 43 m, predstavlja klasičnu pećinsku dvoranu prosečne širine oko 20 m i visine 12 m. Dobio je ime po crnim stenama, koje su na pojedinim pravcima prošarane belim kalcitnim oblicima. Dvorana deluje tajanstveno. Kao da je upravo ovde živela zla vila, koja je začarala Beli dvorac i lepog princa – njegovog gospodara. Tako je bilo sve dok Ravništarci nisu ušli u Dvorac i oterali vilu u najmračnije dubine pećine. 
U Crnom dvorcu se nalazi jedna vrlo lepa kompozicija nazvana Ikonostas, prava čipka u kamenu – snežnobeli nakit svih vrsta na crnoj podlozi. Ispred Ikonostasa nalazi se figura Iguman, koja neodoljivo podseća na monaha koji drži propoved. 

- Izvorski kanal. Dugačak je 72 m. Pažnju privlači prirodni most na kome je obris neobične figure, koja je izgledom negde između profila slona i miša. Zatim se nailazi na Glavonje - grupu stalagmita neobičnog oblikaje nadkriljuje vanredno izatkana pećinska draperija. 

- Mali beli dvorac. Slepi kanal, dugačak 17 metara koji ima oblik manje dvorane. Posebna je lepa grupa stalagmita I stalaktita nazvana Zbeg.

- Dušanove galerije. Poslednja celina Ravništarke. Dobila je ime po Dušanu Nedeljkoviću, čoveku zaslužnom za izgradnju puteva i druge infrastrukture, čime su pećine Ceremošnja i Ravništarka postale dostupne posetiocima. Predstavlja stariji, suvi pećinski sistem koji se dodiruje sa glavnim pećinskim kanalom. Prvih 15. matara predstavlja jedan kanal, koji se zatim razdvaja na dva kanala, od kojih se levim, dužim kanalom (40.metara) stiže do izlaza iz pećine. 

Pećina Ceremošnja

Pećina Ceremošnja se nalazi na severoistočnim obroncima Homoljskih planina, na nadmorskoj visini od 533 m, u podnožju njihovog najvišeg vrha, Velikog štubeja (940 m). U blizini pećine je selo Ceremošnja, po kome je i dobila ime. Za turističke posete je uređena 1980. godine. Ukupna dužina do sada istraženih pećinskih kanala je 775,5 m, dok je dužina turističke staze 431m. Pored pećine se nalazi restoran sa tradicionalnom kuhinjom Homolja i Zvižda. 

Pećina Ceremošnja je udaljena od Kučeva 15 kilometara. Do pećine vodi asfaltni put, koji prolazi kroz veoma lepe predele.

Zavod za zaštitu prirode Srbije je 2007.godine pećinu Ceremošnja stavio pod zaštitu kao Spomenik prirode, odnosno zaštićeno prirodno dobro.

Po bogatstvu nakita, pećina Ceremošnja je jedna od najlepših pećina u Srbiji. Poznata je po velikim dvoranama koje krasi raznovrsan pećinski nakit - stalaktiti, stalagmiti pećinski stubovi, draperije, okamenjeni vodopadi, galerije i td.

Okolina pećine je veoma lepa. Na rastojanju od samo nekoliko kilometara turisti mogu videti više zanimljivih lokaliteta, kao što su Bigar pećina, Golubanjska pećina, vodopad Siga, Veliki štubej, najviši vrh Homoljskih planina (940m) Životina vodenica, Dragoslavljev salaš, itd. U blizini je i pećina Ravništarka, Bisina pećina...

Morfološke osobine

U morfospeleološkom pogledu u pećini Ceremošnja izdvajaju se 5 prirodnih celina:
- Ulazni kanal
- Dvorana ’’Arena’’
- Ponorska dvorana
- Andezitska dvorana 
- Južni kanal.

Ulazni kanal. Dugačak je 87 m i obuhvata deo od ulaza u pećinu do dvorane Arena. Ulazni kanal je siromašan nakitom.

Arena. Do nje se stiže Ulaznim kanalom. Arena je najveća i najatraktivnija dvorana u Ceremošnji. Dvorana je nepravilno kružnog obima i veoma podseća na amfiteatre starog Rima, tako da je ime Arena za nju vrlo prikladno. Širina Arene kreće se od 40-50 m, a visina od 20-24 m. Pećinski nakit u Areni je vrhunskog kvaliteta. Posebno se izdvajaju monumentalni oblici:''Na večnoj straži''- dinamičan pećinski stub, koji je i amblem Ceremošnje’’Vodopad’’ - masivni kalcitni kaskadni stub, visok preko 10m’’Lepa Vlajna’’ - lepršavi snežno beli stub od kristalnog iskričavog belog kalcita koji simbolizuje ženu ovog podneblja. U blizini je i stalagmit ''Mladoženja'', i čudno srasla dva pećinska stuba ''Drugovi''.

Ukupna dužina sistema Arene iznosi 105 m

Ponorska dvorana. U nju se ulazi iz Arene kroz jedan lepo formirani otvor u visokom pregradnom draperijskom zidu. Otvor je nazvan ''Dveri'', jer veoma podseća na oltarske dveri. Ponorska dvorana je dobila ime po levkastom ponoru koji se u njoj nalazi. Dvorana je dugačka 36 m a široka 18 m. U mnoštvu nakita, kao raritet izdvaja se Raspukla sfera - ogromna polulopta od trakastog bigra, različito obojenog, ispucala i sa odvojenim sfernim komadima. Poluprečnik ove lopte kreće se od 3,5 do 4,0 m.Dužina sistema Ponorske dvorane iznosi 99 m.

Andezitska dvorana. U nju se ulazi iz Arene širokim hodnikom. Ime je dobila po Andezitu, koji je u osnovi čitave dvorane. Dvorana je eliptičnog oblika, dugačka 60 m a široka 15-20 m. U Andezitskoj dvorani ima nekoliko atraktivnih grupa nakita, pri čemu se izdvajaju ’’Krajputaši’’- grupa neobičnih stalagmita. Posebno je privlačan snežno beli tavanični nakit. Ukupna dužina njenog sistema je 76 m. 

Južni kanal je poslednji deo Ceremošnje, na čijem je kraju i izlaz iz pećine. On počinje na mestu kod Lepe Vlajne u Areni. Južni kanal je siromašan nakitom ali postoji izvestan broj interesantnih oblika. Južni kanal je dugačak 107,7 m, a sa kratkim slepim kanalima 172 m. Na južni kanal se nastavljaju dva dugačka nešto uža istočna kanala. Na kraju prvog od ova dva kanala je i izlazni otvor iz pećine. Turistička staza u Ceremošnji je jednosmerna, kružna, što pruža najpovoljnije uslove za turističko korišćenje pećine.

U pećini su pronađeni ostaci pećinskog medveda koji je živeo pre oko 100.000 godina. istraživanje je izvršio dr Branko Gavela.

Tajna pećine Ceremošnja

U pećinu uvire Strugarski potok, koji se posle 1. km podzemnog toka ponovo javlja kao jako vrelo iz obližnje Bigar pećine. Pretpostavlja se da je između ove dve pećine pećinski sistem koji može biti dugačak nekoliko kilometara. Ovde se misli na stariji sistem pećinskih kanala koji je u prošlosti izlazio izlazio ispod kraškog obluka na oko 20-30 metara iznad Bigar pećine, a ne na današnji, mlađi rečni horizont kojim teče Strugarski potok. Uostalom, zna se da je na ovom mestu u prošlosti postojao pećinski ulaz koga su seljaci zatrpali da u njega ne bi upadala stoka. Planirani radovi na povezivanju ove dve pećine pokazaće o čemu se ustvari radi.

Štubej – najviši vrh Homoljskih planina (940 m)

Pećina Ceremošnja se nalazi upravo na obroncima Velikog štubeja, najvišeg vrha Homoljskih planina (940 m n. v.). Na njegovim padinama su i Bigar pećina, i Golubanjska pećina, zatim vodopad Siga,kao i ostaci arheološkog nalazišta Arsin grad.

Od pećine Ceremošnja do najveće tačke vrha izgrađen je put, tako da je Veliki štubej, lako dostupan za svakog ko traga za aktivnim odmorom u prirodi. Osim toga na Velikom štubeju se sa njegovih vidikovaca pruža nezaboravan pogled na planinske vrhove istočne Srbije, ravno Pomoravlje, talasastu Šumadiju i obronke Južnih karpata u susednoj Rumuniji.

Ustvari, najbolje je proći pešačku stazu pećina Ravništarka - pećina Ceremošnja, dugu 14km, koja vodi preko Velikog štubeja. Od kada je za turističke posete osposobljena pećina Ravništarka, ovo je trenutno jedna od najlepših pešačkih staza u Srbiji.